Różnorodność człowieka, jej zalety i wady
Różnorodność człowieka, jej zalety i wady
Szczególna zdolność człowieka do przekazywania informacji doprowadziła do jego eksplozywnej ewolucji, do gwałtownego wzrostu liczebności oraz rozwoju techniki, szczególnie...
Mózg
Sposoby, jakimi pracuje mózg dla osiągnięcia tych celów, są bardzo różnorodne, a mimo to prawdopodobnie ściśle z sobą związane. Pojęcia dobra i prawdy związane...
Dedukcja, indukcja i inne metody rozumowania
Dedukcja, indukcja i inne metody rozumowania
Wysiłki zmierzające do uogólniania poszczególnych faktów lub zjawisk stanowią niewątpliwie dość powszechną skłonność człowieka. Każde społeczeństwo ludzkie ma swoje...
Aktualne problemy człowieka
Aktualne problemy człowieka
Wzrost liczebny, który wynika ze specjalnych możliwości człowieka, obserwowany jest obecnie z pełną niepokoju uwagą. Demografowie, biologowie i socjologowie poświęcili temu zagadnieniu...
Zależność wyniku testu od stosunku między testowanym i testującym
Zależność wyniku testu od stosunku między testowanym i testującym
Nie można mierzyć zdolności umysłowych człowieka tak, jak jego wzrostu, nie wpływając przy tym na cechę...
Testy nie są poparte teorią
Druga podstawowa trudność polega na-tym, że obecnie żadne próby testowania inteligencji nie opierają się na teorii; właściwie nie mamy żadnego pojęcia o wchodzących tu...
Zagadnienie istnienia ogólnego czynnika zdolności intelektualnych
Zagadnienie istnienia ogólnego czynnika zdolności intelektualnych
O działaniu mózgu wiemy tak mało, że nie możemy ani stwierdzić, ani zaprzeczyć, że istnieje jakaś jedna wielkość skalarna...
Analiza wieloczynnikowa
Analiza wieloczynnikowa
Były to użyteczne wyjaśnienia teoretyczne, ale prawdziwy problem polega na trudnościach zdefiniowania i mierzenia zdolności ludzkich; na szczęście są one krańcowo różne.
Ludzie różnią...
Korelacja między wynikami w testach a karierami
Korelacja między wynikami w testach a karierami
Potęguje się wreszcie podejrzenie, że wiele testów nie przepowiada naprawdę osiągnięć w zakresie zdolności, które rzekomo mają mierzyć....
Typy badań testowych
Typy badań testowych
Nie do nas należy przedstawianie pełnego obrazu testów w ich całej różnorodności. Jednakże każdy, kto zajmuje się badaniem człowieka, powinien mieć jakieś...
Mierzenie inteligencji w wieku niemowlęcym
Mierzenie inteligencji w wieku niemowlęcym
Musimy koniecznie zdawać sobie sprawę, że jeszcze wcale nie rozumiemy naprawdę, jakie procesy w mózgu stanowią podstawę inteligencji, ani jak...
Rozwój inteligencji w wieku szkolnym
Rozwój inteligencji w wieku szkolnym
U dwu-trzy letnich dzieci korelacje pomiędzy wynikami testów typu Bi- neta stają się dość zgodne i korelują dodatnio z wynikami...
Badania rozwoju reakcji społecznych i emocjonalnych
Badania rozwoju reakcji społecznych i emocjonalnych
Program badawczy Berkeley Growth Study obejmował periodyczny sprawdzian szeregu wskaźników, które razem wzięte określają ?wymiary ekstrawersji i introwersji, miłości...
Trudności i niebezpieczeństwa mierzenia sprawności mózgu
Trudności i niebezpieczeństwa mierzenia sprawności mózgu
Wymyślono i opracowano liczne i o szerokim zakresie metody testowania zdolności mózgu ludzkiego i wciąż poszukuje się nowych. Nadal...
Źródła pożądania płciowego
Ponieważ rozród jest procesem, który zapewnia długofalową homeostazę, więc nic dziwnego, że znaczna część organizacji każdego gatunku zwierząt jest mu podporządkowana. Mechanizmy rozrodu mogą...
Bodźce płciowe
Truizmem jest, że aktywność płciowa wyzwala się przy udziale szerokiej skali podniet fizycznych i psychicznych. Spowodować ją może sam widok mężczyzny lub kobiety oraz...
Zapłodnienie
Z powodu krótkiej żywotności jaj i plemników, ustalenie czasu kopulacji w odniesieniu do owulacji jest bezwzględnie decydujące dla poczęcia. Drugą istotną zmienną jest stan...
Sztuczne unasiennianie
Sztuczne unasiennianie
Biolog włoski Spallanzani wykazał w roku 1784, że możliwe jest zapłodnienie suki w rui przez wstrzyknięcie do jej pochwy nasienia psa. Znaczenie tej...
Hodowanie płodu poza ciałem
Hodowanie płodu poza ciałem
Już od długiego czasu było wiadomo, że jaja ssaków można zapładniać poza ciałem i że będą się one rozwijać aż do...
Zwierzęta wielokomórkowe
Zwierzęta wielokomórkowe
Wszystkie wyższe zwierzęta i rośliny mają jeszcze precyzyjniejszy poziom organizacji; składają się one z wielu różnych typów komórek. Ze względów oczywistych nie jesteśmy...
Regulacja i kontrola różnicowania się komórek
Regulacja i kontrola różnicowania się komórek
Różne formy komórek wytwarzane są przez mechanizmy, które wybierają spośród wszystkich instrukcji DNA tylko odpowiednie dla każdego typu komórki....
Osobniki
Osobniki
Żadne pojedyncze białko enzymatyczne nie jest w stanie samodzielnie podtrzymywać życia. W miarę postępu naszych rozważań będziemy coraz lepiej rozumieć, jak skomplikowany jest to...
Energia
Energia
Siła, z którą działają ciała nieożywione, porównywana była przez dawną naukę z tą siłą, jaką jesteśmy w stanie z siebie dać. W nowoczesnej terminologii...
Działalność życiowa
Działalność życiowa
Chcielibyśmy teraz wykazać, że życie człowieka można najlepiej określić mówiąc, że jest to działalność, a także przekonać czytelnika, że termin ten wyraża coś,...
Źródła ukierunkowanego działania
Źródła ukierunkowanego działania
Jeżeli czynności życiowe zmierzają w kierunku samozachowania, to należy sobie postawić pytanie, jak do tego doszło. Czy układy działające w ten sposób...
Homeostaza
Homeostaza
Problem homeostazy polega na znalezieniu właściwego sposobu opisu tych czynności życiowych, które wykazują zadziwiającą wprost stałość swego generalnego wzorca, pomimo pewnych stopniowych zmian. Tę...
Organizmy
Organizmy żywe różnią się wyraźnie od swego otoczenia. Wiemy już, że człowiek jest układem bardzo wodnistym, a mimo to żyje w powietrzu, które nawet...
Równowaga i stany trwałe
Równowaga i stany trwałe
Zachodzące w organizmie różne czynności są skierowane na uzyskanie takich substancji, które potrzebne są do utrzymania tego szczególnego typu organizacji. Wiemy...
Utrzymywanie stanu trwałego poprzez utratę energii
Utrzymywanie stanu trwałego poprzez utratę energii
Sposoby, przy pomocy których żywy organizm zapobiega własnemu rozkładowi, są tak różnorodne jak samo życie. Różnica pomiędzy organizmem a...
Aktywność
Aktywność
Jeżeli cechy charakterystyczne życia chcemy opisać jako przejawy pewnej aktywności, musimy się dobrze zastanowić co właściwie przez to słowo rozumiemy, a zarazem stwierdzić, że...
Proces narastania inteligencji
Po to śledzimy proces narastania inteligencji, aby postarać się dostrzec, w jaki sposób system homeostatyczny ulega przemianom, tak że dziecko rozwija się od stanu...
Język osobisty a zdolność do operacji logicznych
Język osobisty a zdolność do operacji logicznych
W miarę jak dziecko rośnie, sprawność jego wyposażenia intelektualnego w pewnym sensie wyraźnie wzrasta. Nabywa ono nowych umiejętności...
Myślenie
Pomiar inteligencji jest wyjątkowo trudny, a badanie jej rozwoju nastręcza dodatkowe specjalne problemy. W poszukiwaniu metod jej mierzenia może nam pomóc utożsamianie inteligencji ze...
Ludzie
Są ludzie, którzy temu przeczą twierdząc, że zdolność do myślenia twórczego jest w pewnym sensie ?darem”. Powiedzą oni, że można pozwolić się rozwinąć tej...
Myślenie odważne i twórcze
Myślenie odważne i twórcze
Z kolei Bartlett rozważa swoją metodą ?myślenie odważne”, obejmując tym określeniem czynności twórcze artysty i uczonego. Z jego eksperymentów wynika, że...
Mechanizmy adaptacji fenotypowej
Mechanizmy adaptacji fenotypowej
Przykłady tej adaptacji znajdujemy u wszystkich organizmów. Bakterie potrafią przystosować swe układy enzymatyczne tak, aby mogły wykorzystywać określone substancje znajdujące się w...
Pedagogika
Pedagogika skorzystałaby bardzo wiele z poznania optymalnych związków pomiędzy poszczególnymi stadiami dojrzewania a zdolnością do uczenia się. Ćwiczenie wspomaga formowanie się efektywnych schematów połączeń....
Wzrost i dojrzewanie mózgu
Wzrost i dojrzewanie mózgu
Rozwój wielkości i ciężaru mózgu można praktycznie analizować tylko przekrojowo. Mózg jest prawie uformowany około 7 lub 8 roku życia; o...
Erytropoetyna
Erytropoetyna
Mamy już pewne informacje na temat mechanizmów adaptacji fenotypowej. Należy do nich np. informacja, dzięki której regulowane jest wytwarzanie czerwonych krwinek u ssaków. Jeśli...
Pamięć. Fenotypowa adaptacja w mózgu
Pamięć. Fenotypowa adaptacja w mózgu
Najbardziej szczegółową reprezentację środowiska życia wyższych zwierząt znajdujemy, oczywiście, w ich układzie nerwowym. Układy receptorów znajdujące się w narządach zmysłów...
Adaptacja w różnych skalach czasu
Adaptacja w różnych skalach czasu
Nasza metoda opisu żywych układów ? z człowiekiem włącznie ? polega na stwierdzeniu, że ich nader skomplikowana organizacja wewnętrzna stanowi...
Istoty życia
Istoty życia nie znajdziemy zatem w żadnej określonej populacji lub w określonym gatunku; jest ona rozproszona wśród różnych typów życia istniejących na Ziemi. Jesteśmy...
Materia żywa jako jeden układ homeostatyczny
Materia żywa jako jeden układ homeostatyczny
Nie może ujść naszej uwagi fakt, że wszystkie maszyny, których przykłady przytaczaliśmy w naszych porównaniach, zostały zbudowane przez człowieka...
Jednostka ludzka
Jednostka ludzka
Próbowaliśmy opisać istotę aktywności organizmu, która jest wyrazem życia. Można ją traktować jako zbiór kolejno po sobie następujących aktów wymiany pomiędzy organizmem a...
Adaptacja fenotypu i genotypu
Adaptacja fenotypu i genotypu
Jak wykazaliśmy pod koniec poprzedniego rozdziału, w ostatecznym rozrachunku wszystkie populacji zachowują harmonię ze swym środowiskiem dzięki naturalnej selekcji dokonującej się...
Poszukiwanie właściwego sposobu badania człowieka
Poszukiwanie właściwego sposobu badania człowieka
Jednym ze sposobów, jaki powinniśmy zastosować w badaniach, jest metoda ewolucyjna. Ewolucja bowiem jest podstawową zasadą rozwoju w biologii. Jednak...
Co rozumiemy przez prawa fizyczne?
Co rozumiemy przez prawa fizyczne?
Oczywiście znalezienie takiego sposobu postępowania nie będzie sprawą łatwą. Już same usiłowania wydawać się będą wielu ludziom śmieszne, a być...
Dla biologa
Dla biologa zajmującego się człowiekiem szczególnie ważne jest uznawanie i korzystanie z generalnej zasady, którą moglibyśmy nazwać ?istotnością płaszczyzn porozumiewania się”. Okazuje się, że...
Płaszczyzny porozumiewania się
Powróćmy do badania składu człowieka. Musimy strzec się jeszcze jednego niebezpieczeństwa, a mianowicie używania słów, których nie rozumiemy lub, w szczególności, odnoszenia do słów...
Wodór, tlen i woda
Wodór, tlen i woda
Pierwiastki te wiążą się w tak zasadniczy sposób z istotami żywymi, że pytanie o ich ?znaczenie” wydaje się zbyteczne. Jest oczywiste,...
Siarka i fosfor
Siarka i fosfor
Pierwiastki te mają także właściwości ?przydatne” dla procesów życiowych. Zajmują one szczególnie wybitne miejsce w związkach działających jako ogniwa pomiędzy utlenianiem a...
Wapń
Wapń
Wapń związany jest zarówno z zachowaniem, jak i zmianą stabilności błon. W rzeczywistości pierwiastek ten odgrywa ważną rolę w wielu procesach ?rozprzestrzeniających się gwałtownie”...
Polecamy:
